Lang geleden, op de lagere school, werd ik me bewust van de grote wereld. Tijdens de saaie lessen relativeerde ik mijn identiteit: Mart Hovens, Emmastraat 118, Onze Lieve Vrouwe Onbevlekt Ontvangen parochie, Venlo-zuid, Venlo, noord-Limburg, Limburg, zuid-Nederland, Nederland, west-Europa, Europa, wereld, zonnestelsel, melkweg, heelal …

Mijn belangstelling voor het verre is altijd gebleven. Eerst voor de missie, maar in mijn eerste studiejaar (’68) ruilde ik – zoals veel studenten in Nijmegen – Christus in voor Marx. Ik las – zonder alles te begrijpen – Fromm, Wertheim, Galeano en Fanon. Ik protesteerde tegen de Vietnamoorlog, en al jong bezocht ik China, Cuba en ook west-Afrika.

Vele jaren later woonde en werkte ik in Afrika, niet als missionaris of bevrijdingsstrijder maar als ontwikkelingswerker. En Afrika is sindsdien mijn werkgebied, liefde en inspiratiebron gebleven. Door de liefde en een speling van het lot kwam ik hier in Burkina Faso in een revolutie terecht, vol iconische plaatjes van Che Guevara. De cirkel is rond.

Met de conferentie over kleinschalige landbouw en mijn eerste blog over handel en hulp is de cirkel van de blogs ook rond. Steun je de primaire producenten rechtstreeks of via bedrijven (Afrikaanse en Nederlandse)? Broederlijk Delen is duidelijk voor het eerste met als risico dat het minder rendabel is (voor wie eigenlijk?!). Maar dat is niet zo, zoals twee blogs terug al geschreven is. De grote Nederlandse ontwikkelingsorganisaties zijn nu voor de tweede benadering, met alle risico dat de opbrengst flink afgeroomd wordt (en het dus minder rendabel is voor de boer).

Morgen vlieg ik na 5 maanden terug naar Nederland. Het zal wel wennen zijn, vooral aan het navelstaren en de heersende angst voor enge ziektes, rare mensen, de islam en Afrika. Maar wie weet hoe snel ikzelf ook daarin (weer) verval?! Gelukkig kan ik in Nederland meteen aan de slag met het groepje kleinschalige reisorganisaties die Afrika – op positieve wijze – in beeld willen houden. Hard nodig.

Uit deze serie blogs blijkt dat het me niet lukt om te begrijpen waar deze angst voor de boze buitenwereld vandaan komt. Wordt die aangewakkerd door partijen die er flink aan verdienen? Of leidt onze rijkdom tot de illusie dat het leven 100% maakbaar is? Dat we risico’s uit kunnen sluiten, en ‘toeval’, ‘lot’ of ‘pech’ niet hoeven te accepteren? In dat geval hebben we nog veel van de Afrikaan te leren. Volledige veiligheid of bescherming tegen onheil bestaat niet en daar moet je je gewoon bij neerleggen. Met of zonder steun van een god, inlichtingendienst, verzekering, advocaat of desinfecterende zeep.

Advertisements