Een paar keer al schreef ik dat Afrika eng gevonden wordt. Ik vermoedde dat de media daar een rol in speelden, namelijk door consequent Afrika in negatief zin te tonen: ebola, terrorisme, bootvluchtelingen. Gelukkig zag ik op het sfeervolle Afrikafestival in Nijmegen afgelopen weekend een andere kant: mooie Afrikaanse muziek en dans, kleurrijk geklede Afrikaanse vrouwen, en schrijvers met positieve verhalen over dit continent.

Maar klopt het beeld wel dat de media alleen negatief over Afrika schrijven? In een studie van Mirjam Vossen blijkt dat wel mee te vallen. Haar conclusie: ‘De discussie over stereotype beelden van ontwikkelingslanden gaat vaak over Afrika. We onderzochten of er een verschil was tussen Afrika en andere regio’s: werden de stereotypen van ‘meelijwekkende armen’, ‘voortdurende ellende’ en ‘afhankelijkheid van ons’ sterker weerspiegeld in berichten over Afrika dan in berichten over andere regio’s? Dat bleek niet het geval. Het clichébeeld van ‘het hongerige kindje uit Afrika’ werd zelden gebruikt in krantenberichten en NGO-reclames. Ook andere portretten van ‘meelijwekkende armen’ kwamen niet vaker uit Afrika dan uit andere regio’s. NGO-reclames over Afrika brachten wel minder vaak resultaten in beeld dan bijvoorbeeld reclames over Azië. Dat kan het beeld versterken dat vooral in Afrika ‘de ellende maar voortduurt’. Daar stond tegenover dat reclames over Afrika wat vaker uitleg gaven en wat vaker lokale bewoners in een initiatiefrijke rol lieten zien dan reclames over andere regio’s, waardoor ze de afhankelijkheid van ons’ weer wat minder sterk weerspiegelden. Kranten lieten geen verschil zien in ‘stereotypering’ van Afrika en andere regio’s. Nieuwsberichten over armoede in Afrika legden niet vaker de nadruk op problemen dan andere berichten, en ze suggereerden ook niet vaker dat ‘het Westen’ de verantwoordelijke was voor het verbeteren van de situatie.’

In een paneldiscussie naar aanleiding van deze studie zeiden de persmensen dat het logisch was dat je over incidenten – waar ook ter wereld – schrijft, en die zijn nu eenmaal vaak negatief. Goed nieuws is geen nieuws. Een overstroming is meer vermeldenswaard dan een mooie zonnige dag, een methanoldode meer dan een goede mango-oogst. Het idee is dat de balans door achtergrond- en opiniestukken weer hersteld wordt.

Op bovengenoemd festival werd in een quiz de vraag gesteld of Afrika eng was. De reacties waren unaniem: geenszins, integendeel, een fantastisch continent! Niet echt verbazingwekkend natuurlijk op een Afrikafestival. Mocht je trouwens de rest van de quiz willen maken, hieronder staan de andere vragen:

  1. Hoeveel landen heeft Afrika?
  2. Hoeveel ervan heten Guinee? Welke?
  3. Hoe heette Burkina Faso vóór 1987?
  4. Wat is de langste rivier van Afrika?
  5. Wat is de hoogste berg van Afrika?
  6. In welk land wonen de meeste mensen?
  7. Wat is groter: Afrika of Europa?
  8. Waar wonen de meeste mensen: Afrika of Europa?
  9. Hoe heet de woestijn in het noorden van Afrika?
  10. Hoe heet de woestijn in het zuiden?
  11. Hoe heet de inlandse taal die veel in Oost-Afrika gesproken wordt?
  12. Wat is de hoofdstad van Senegal?
  13. Welke Europese taal spreken ze veel in Benin?
  14. Wanneer werd Ghana onafhankelijk?
  15. In welk land heerste ‘apartheid’ tot 1990?
  16. Hoe heet het grote eiland ten oosten van Afrika?
  17. Waarom heet Liberia zo?
  18. En de hoofdstad Monrovia?
  19. Hoe heette de dictator van Zaïre/DRCongo, die jarenlang aan de macht bleef?
  20. In welk land vonden de Afrikaanse voetbalkampioenschappen in 2015 plaats?
  21. Waarom vind je Afrika eng?
Advertisements