Ik doe de boodschappen. In het winkeltje om de hoek hebben ze brood, yoghurt en honing uit Burkina zelf. Verder veel importproducten als WC-papier, oploskoffie, thee, pasta’s, en voedingsmiddelen uit blik. De zepen en shampoos komen grotendeels van Unilever. Het bier Brakina wordt ter plekke gebrouwen, maar is eigendom van het Franse Castel. Elders in Afrika gebeurt dat veelal door Heineken. Maar onderweg zie ik dat ook in Burkina Faso het groene logo van Heineken steeds vaker op de hutten langs de weg geschilderd wordt.

Heineken en Unilever zijn twee machtige Nederlandse bedrijven. Beide claimen aan maatschappelijk verantwoord ondernemen te doen. Over Unilever schreef ik al eens in Afrikanieuws dat dat reuze tegenvalt (‘Unilever in Afrika’). Met het boek ‘Heineken in Afrika’ valt deze ook door de mand. Nepotisme, corruptie, concurrentievervalsing, misleidende reclame, uitbuiting, en zelfs medeplichtigheid aan mensenrechtenschendingen: alles om de productie en de winst in stand te kunnen houden. Desondanks maakte Rutte op een VN-top onlangs reclame voor Heinekens werk in Afrika. De premier als marketeer?

Het nieuwe beleid van minister Ploumen is erop gericht om bedrijven als Heineken en Unilever te steunen hun productie in Afrika te verhogen, in de aanname dat dat de armoede vermindert. Ze doet dat oa door NGO’s als ICCO geld te geven. Die steunen dan de boeren om de verbouw van de basisstoffen kwantitatief en kwalitatief op een hoger niveau te tillen, zodat ze aan de eisen van beide multinationals kunnen voldoen. Het levert de boeren wat geld op, inderdaad, maar vooral toch beide bedrijven. Ik was zelf hier ooit bij betrokken toen Unilever Allanblackia-pitten in Liberia wilde commercialiseren als een alternatief voor palmolie. Uiteindelijk liep dit fout omdat Unilever teveel wilde voor te weinig geld.

Ik vind dat niet bedrijven maar de Nederlandse overheid aan armoedebestrijding moet doen, in ontwikkelingslanden zoals in Nederland. Zo horen beschaafde rijke landen dat te doen. Er is nog steeds armoe en honger in de wereld, en dat is een schande. De verbouw van graan en palmolie voor beide multinationals gaat ten koste van die van voedingsgewassen voor eigen gebruik. En je kunt niet zeggen de eindproducten, bier en lekkere zeepjes en geurtjes, eerste levensbehoeften in Afrika zijn.

Advertisements